0212 588 42 48
Haftaiçi 08:00 - 18:00

Ambalaj Analizleri

Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelerde Mevzuat Uyumunu Güvence Altına Alan Akredite Laboratuvar Test Hizmetleri

Gıda ambalajı, bir ürünün tüketiciye güvenli şekilde ulaşmasını sağlayan en kritik unsurlardan biridir. Ambalaj; yalnızca gıdayı fiziksel olarak koruyan bir araç değil, aynı zamanda gıda ile doğrudan veya dolaylı temas eden bir madde olarak ürün güvenliğinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle ambalajın güvenliği, tüketici sağlığını koruma sorumluluğunun yanı sıra, üretici ve marka sahibi için yasal ve ticari bir yükümlülük anlamına gelir. Tüm bu sorumluluğun yerine getirilebilmesi açısından ambalaj testleri, zorunlu bir gerekliliktir.

Ambalaj testleri açısından teknik adıyla, gıda ile temas eden madde ve malzemeler; gıdayla doğrudan veya dolaylı temas eden tüm ambalajları, kapları, kapakları, proses ekipmanlarını ve yardımcı malzemeleri kapsar. Bu kapsam;

  • Plastik ambalajlar
  • Kağıt ve karton ambalajlar
  • Metal ve metal kaplamalı ürünler
  • Cam, seramik ve porselen
  • Silikon ve elastomer bazlı malzemeler
  • Çok katmanlı ve geri dönüştürülmüş yapılar

gibi geniş bir ürün grubunu içerir.

Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği mevzuatı, gıda ile temas eden madde ve malzemelerin gıdanın bileşimini değiştirmemesini, insan sağlığına zarar vermemesini ve gıdanın, tat, koku ve görünüm gibi duyusal özelliklerini olumsuz etkilememesini açıkça şart koşar. Bu gerekliliklerin karşılandığının ispatı ise ambalaj testleri, özellikle migrasyon testleri ve akredite test raporları ile mümkündür. İşte bu noktada, üretici sorumluluklarını yönetilebilir hale getiren en önemli unsur, doğru laboratuvar iş birliğidir.

Ambalajın Önemi ve Üreticiye Yüklenen Sorumluluk

Gıda ile temas eden ambalajlar, üretimden tüketime kadar geçen süreçte gıdayı çevresel etkilere karşı korurken aynı zamanda gıdayla sürekli bir etkileşim içindedir. Plastik, kağıt-karton, metal, cam, seramik, silikon veya çok katmanlı yapıdaki ambalajların her biri farklı risk profiline sahiptir.

Mevzuat açısından üretici;

  • Ambalajın güvenli olduğunu,
  • Migrasyon limitlerine uyduğunu,
  • Kullanım koşullarına uygunluğunu,
  • Uygunluk Beyanı’nı (DoC) analitik verilerle desteklediğini
    göstermekle yükümlüdür.

Bu kapsamda;

  • Uygun hammadde kullanımı
  • Migrasyon testleri (akredite laboratuvar)
  • Uygunluk Beyanı hazırlanması
  • Teknik dosya bulundurma
  • Denetimlerde belge sunma

gereklilikleri yerine getirilmelidir.

Bu sorumluluk, yalnızca ürün piyasaya sürülürken değil; denetimlerde, müşteri kontrollerinde ve ihracat süreçlerinde de devam eder.

Migrasyon Nedir?

Migrasyon, ambalaj malzemesinin yapısında bulunan kimyasal maddelerin belirli koşullar altında gıdaya geçmesidir. Bu geçiş;

  • Sıcaklık
  • Temas süresi
  • Gıda türü
  • Ambalajın yapısı

gibi faktörlere bağlı olarak değişir.

Bu nedenle migrasyon testleri, her ambalaj için aynı şekilde yapılmaz.

Üreticilerin En Sık Karşılaştığı Problemler

Sahada ve denetimlerde yaşanan sorunların büyük bölümü şu noktada yoğunlaşır:

Rapor var, ancak bu rapor ürünün gerçek kullanımını temsil etmiyor.”

Üreticilerin sıklıkla karşılaştığı başlıca problemler şunlardır:

  • Standart test paketlerinin, ürünün gerçek kullanım senaryosunu yansıtmaması
  • Yanlış gıda benzeri, yanlış sıcaklık veya yanlış temas süresiyle yapılmış migrasyon testleri
  • Akredite olmayan laboratuvar analizleri
  • Uygunluk Beyanı’nın (DoC) test raporlarıyla tutarsız olması
  • Denetimde “neden bu test yapıldı?” sorusuna net cevap verilememesi

Bu durum, teknik olarak test yapılmış olsa bile, mevzuat açısından uygunsuzluk riski doğurur.

Ambalaj Analizleri ile Risklerin Yönetilmesi

Ambalaj analizleri, yalnızca bir “analiz listesi” değil; üreticinin mevzuat uyumunu yönettiği bir sistemin parçası olmalıdır. Bu kapsamda ambalaj testleri:

  • Gıda ile temas eden madde ve malzemenin yapısına,
  • Gıdanın türüne,
  • Temas sıcaklığına ve süresine,
  • Hedef pazara (Türkiye, AB vb.)
    göre planlanmalıdır.

Neden Biz? – B2B Laboratuvar Yaklaşımımız

Bilim Laboratuvarları ambalaj analizlerini paket test mantığıyla değil, ürün bazlı ve risk odaklı bir yaklaşımla ele alır.

Bu yaklaşımın temeli:

  • Test yapmak değil, doğru testi yapmak
  • Belge üretmek değil, belgeyi savunulabilir kılmak
  • Denetimde sürpriz yaratmayan bir yapı kurmaktır

Ne Yapıyoruz?

Ürünlerinizi;

  • Avrupa Birliği mevzuatı
  • Türk Gıda Kodeksi çerçevesinde değerlendiriyor, doğru test ve dokümantasyonla destekliyoruz.

Amacımız, denetimlerde ve müşteri kontrollerinde sorunsuz ilerleyen, açık ve savunulabilir bir uygunluk yapısı oluşturmaktır.

Nasıl Çalışıyoruz?

Ürüne Özel Değerlendirme

Her ürünün kullanım koşulları farklıdır. Bu nedenle önce;

  • gıda ile temas senaryosunu,
  • sıcaklık ve kullanım süresini,
  • hedef pazarı netleştiriyoruz.

Buna göre uygulanması gereken mevzuat ve test kapsamını belirliyoruz.

Size Ne Sağlar?

  • ✔️ Denetimlerde sürprizlerle karşılaşmazsınız
  • ✔️ Teknik sorulara net cevaplar verebilirsiniz
  • ✔️ Belgeleriniz tutarlı ve güncel olur
  • ✔️ Mevzuat uyumu kontrol altında tutulur

Kimler İçin?

  • Gıda ambalajı üreten firmalar
  • Marka sahipleri ve özel markalar
  • Gıda üreticileri
  • Kalite ve satın alma ekipleri

Ambalaj Analizleri Hizmetlerimiz

Yapı Tayini Analizi

“Doğru migrasyon analizlerinin ilk adımı, doğru malzeme tanımıdır.”

FT-IR yapı tayini analizi, gıda ile temas eden madde ve malzemelerin polimer cinsinin ve malzeme yapısının doğrulanmasında temel bir adımdır. Bu doğrulama, migrasyon testlerinin doğru seçilmesini sağlar. Migrasyon analizleri ve diğer ambalaj testlerinin doğru planlanabilmesi için, test edilen numunenin beyan edilen malzeme ile birebir örtüştüğünün analitik olarak gösterilmesi gerekir. FT-IR analizi sayesinde ambalajın polipropilen, polietilen, polistiren gibi polimer türleri güvenilir şekilde tanımlanır; yanlış malzeme beyanı, uygunsuz test seçimi ve denetimde geçersiz sayılabilecek rapor riskleri önlenir. Bu yönüyle FT-IR yapı tayini, tek başına bir karakterizasyon testi olmanın ötesinde, migrasyon analizlerinin mevzuata uygun, savunulabilir ve uygunluk beyanı (DoC) ile uyumlu şekilde yürütülmesini sağlayan kritik bir doğrulama adımıdır.

Bilim Laboratuvarları olarak, Gıda ile Temas Eden Plastik, Silikon, Kağıt ve Karton Madde ve Malzemelerde Yapı Tayini analizi hizmetini sunmaktayız.

Toplam Migrasyon Analizleri

Migrasyon analizleri, ambalajdan gıdaya geçebilecek maddelerin kontrolünü sağlar ve ambalaj güvenliğinin temelini oluşturur.

Toplam migrasyon testleri, ambalajdan gıdaya geçebilecek toplam madde miktarını ölçer. Bu testler:

  • Sulu, asidik, yağlı ve alkollü gıda benzerleri kullanılarak,
  • Ürünün gerçek kullanım sıcaklığı ve temas süresi dikkate alınarak,
  • TS EN 1186 serisi standartlara uygun şekilde,
  • ISO/IEC 17025 akreditasyon belgeli laboratuvarda
    gerçekleştirilir.

Yanlış koşullarda yapılan migrasyon testleri, sonuç uygun olsa dahi denetimde reddedilebilir.

Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemelerde Toplam Migrasyon Testlerini Tam Kapsamlı olarak gerçekleştirmekteyiz.

Analiz Adı

Metot Kaynağı

Buharlaşabilen Gıda Benzerlerinde Toplam Migrasyon Analizi Metot 1-Tam Daldırma Metodu TS 1186-1, TS 1186-3 Metot 1
Buharlaşabilen Gıda Benzerlerinde Toplam Migrasyon Analizi Metot 2- Hücre Metodu TS 1186-1, TS 1186-3 Metot 2
Buharlaşabilen Gıda Benzerlerinde Toplam Migrasyon Analizi Metot 3- Torba Metodu TS 1186-1, TS 1186-3 Metot 3
Buharlaşabilen Gıda Benzerlerinde Toplam Migrasyon Analizi Metot 4- Ters Torba Metodu TS 1186-1, TS 1186-3 Metot 4
Buharlaşabilen Gıda Benzerlerinde Toplam Migrasyon Analizi Metot 5- Doldurma Metodu TS 1186-1, TS 1186-3 Metot 5
Bitkisel Yağlarda Toplam Migrasyon Analizi Metot 1-Tam Daldırma Metodu TS 1186-1, TS 1186-2 Metot 1
Bitkisel Yağlarda Toplam Migrasyon Analizi Metot 2- Hücre Metodu TS 1186-1 TS 1186-2 Metot 2
Bitkisel Yağlarda Toplam Migrasyon Analizi Metot 3- Torba Metodu TS 1186-1 TS 1186-2 Metot 3
Bitkisel Yağlarda Toplam Migrasyon Analizi Metot 4- Ters Torba Metodu TS 1186-1, TS 1186-2 Metot 4
Bitkisel Yağlarda Toplam Migrasyon Analizi Metot 5- Doldurma Metodu TS 1186-1, TS 1186-2 Metot 5
Yüksek Sıcaklıkta Gıdalara Geçen Maddelerin Analizi Modifiye Polifenilen Oksit (MPPO) TS 1186-1, TS 1186-13

Metal Migrasyonu Analizleri

Metal migrasyonu, özellikle:

  • Pigment içeren plastikler,
  • Geri dönüştürülmüş (PCR/PIR) ambalajlar,
  • Kaplama ve vernikli yüzeyler,
  • Üretimde metal temas riski olan yapılar
    metal analizlerini gerekli kılar.

Laboratuvarımızda akredite ambalaj analizleri kapsamında metal migrasyonu analiz hizmetini mevzuata tam uygun olarak gerçekleştirmekteyiz:

  • Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemeler

Baryum (Ba), Kobalt (Co), Bakır (Cu), Demir (Fe), Lityum (Li), Mangan (Mn), Çinko (Zn), Aluminyum (Al), Nikel (Ni), Antimon (Sb), Arsenik (As), Civa, (Hg), Kadmiyum(Cd), Krom (Cr), Evropiyum (Eu), Gadolinyum (Gd), Lantan (La), Terbiyum (Tb), Kurşun (Pb), Kalsiyum (Ca), Magnezyum (Mg), Potasyum (K), Sodyum (Na)

  • Gıda ile Temas Eden Kağıt ve Karton Madde ve Malzemeler

Arsenik (As), Civa (Hg), Kadmiyum (Cd), Kurşun (Pb)

  • Gıda ile Temas Eden Seramik, Porselen ve Cam Esaslı Malzemeler

Kurşun (Pb) ve Kadmiyum (Cd)

Bu analizler, Türk Gıda Kodeksi denetimlerinde özellikle sorgulanan alanlardan biridir.

  • Gıda ile Temas Eden Metal Esaslı Madde ve Malzemeler

Kalay (Sn), Arsenik (As), Kadmiyum (Cd), Krom (Cr), Kurşun (Pb), Antimon (Sb), Alüminyum (Al), Çinko (Zn), Bakır (Cu), Civa (Hg), Demir (Fe), Gümüş (Ag), Kobalt (Co), Magnezyum (Mg), Mangan (Mn), Nikel (Ni), Titanyum (Ti), Baryum (Ba), Berilyum (Be), Molibden (Mo), Lityum (Li), Vanadyum (V), Talyum (Tl)

SONUÇ

Ambalaj Güvenliği Yönetilebilir Bir Süreçtir

Ambalaj analizleri; gıda ile temas eden madde ve malzemelerin güvenliğini sağlamak, Türk Gıda Kodeksi gerekliliklerini karşılamak ve üreticinin sorumluluklarını yönetilebilir hale getirmek için vazgeçilmezdir.

Doğru laboratuvar iş birliği ile:

  • Migrasyon analizleri amacına uygun yapılır,
  • Uygunluk beyanı (DoC) güçlü ve tutarlı olur,
  • NIAS gibi karmaşık konular doğru şekilde yönetilir. (Ek bilgiler kısmında yer almaktadır.)

Bilim Laboratuvarları olarak, ambalaj analizlerini ölçüm odaklı değil, mevzuat ve denetim odaklı bir anlayışla sunarak, siz müşterilerimiz için güvenilir bir çözüm ortağı olmaya devam ediyoruz.

Ek Bilgiler

Spesifik Migrasyon ve Formülasyona Dayalı Yaklaşım

Her ambalaj için aynı spesifik migrasyon testlerinin yapılması doğru bir yaklaşım değildir. Spesifik migrasyon testleri:

  • Formülasyona bağlı olarak belirlenir,
  • Katkı maddeleri, monomerler ve katalizörler esas alınır,
  • Risk bazlı planlama gerektirir.

Bu yaklaşım sayesinde:

  • Gereksiz analiz maliyetleri önlenir,
  • Kritik maddeler atlanmaz,
  • Test sonuçları DoC ile uyumlu hale gelir.

NIAS (Kasıtlı Olarak Eklenmemiş Maddeler) Hakkında Bilgilendirme

NIAS, gıda ile temas eden madde ve malzemelerde giderek daha fazla gündeme gelen bir konudur. Özellikle:

  • Geri dönüştürülmüş ambalajlar,
  • Pigmentli ve çok katmanlı yapılar,
  • Yüksek sıcaklıkta kullanılan ürünler
    NIAS açısından daha yüksek risk taşır.

Ancak NIAS, tek başına laboratuvarın çözeceği bir konu değildir.

NIAS’ta Doğru Model: Danışman – Laboratuvar İş Birliği

NIAS sürecinde doğru ve denetimde kabul gören model şudur:

  • Laboratuvar: Analitik ölçüm yapar, veri üretir
  • Danışman: Verileri yorumlar, risk değerlendirmesini yapar
  • Üretici: Nihai uygunluk beyanını verir

Bilim Laboratuvarları olarak, NIAS kapsamında nihai yorum veya mevzuat kararı vermemekle birlikte, sürecin danışman kontrolünde yürütülmesini tavsiye etmekteyiz. Bu şeffaf rol dağılımı, denetimde savunulabilir bir dosya yapısı oluşturur.

Toplam Migrasyon – Metal Migrasyonu – Spesifik Migrasyon Karşılaştırması

Analiz Türü Amaç Ne Ölçülür? Ne Zaman Gereklidir? Mevzuattaki Yeri
Toplam Migrasyon Ambalajın genel güvenliğini değerlendirmek Ambalajdan gıdaya geçebilecek toplam madde miktarı Gıda ile temas eden tüm ambalajlar için temel değerlendirme Türk Gıda Kodeksi ve AB mevzuatında zorunlu ana test
Metal Migrasyonu Metal kaynaklı sağlık risklerini önlemek Kurşun, kadmiyum, arsenik, cıva vb. metaller Pigmentli plastikler, PCR/PIR, kaplama veya metal temas riski varsa Türk Gıda Kodeksi’nde risk bazlı olarak beklenen analiz
Spesifik Migrasyon Belirli maddelere ait riski kontrol etmek Katkı maddeleri, monomerler veya katalizörler için tekil maddeler Formülasyonda SML tanımlı madde varsa SML limitleri ile formülasyona bağlı değerlendirme

Not: Toplam migrasyon, ambalaj analizlerinin temelini oluştururken; spesifik migrasyon ve metal migrasyonu testleri, ürünün yapısına ve kullanım koşullarına bağlı olarak planlanır. Bu analizlerin doğru kombinasyonu, hem mevzuat uyumunun hem de Uygunluk Beyanı’nın (DoC) denetimde savunulabilir olmasını sağlar.

Sık Sorulan Sorular

Ambalaj analizleri zorunlu mudur?

Evet. Gıda ile temas eden madde ve malzemeler için ambalaj analizleri, Türk Gıda Kodeksi ve ilgili AB mevzuatı kapsamında zorunludur. Üretici, ambalajın gıdaya zararlı madde geçirmediğini ve güvenli kullanım koşullarını sağladığını analitik testlerle göstermekle yükümlüdür.

Toplam migrasyon testi yeterli midir?

Hayır. Toplam migrasyon testi ambalajın genel güvenliğini değerlendiren temel bir analizdir; ancak tek başına tüm riskleri kapsamaz. Ambalajın formülasyonuna, üretim sürecine ve kullanım koşullarına bağlı olarak spesifik migrasyon ve metal migrasyonu testleri de gerekli olabilir.

Akredite olmayan laboratuvar test raporları kabul edilir mi?

Genellikle hayır. Türk Gıda Kodeksi denetimlerinde ve müşteri kontrollerinde, ISO/IEC 17025 akreditasyonuna sahip laboratuvar test raporları esas alınır. Aksi durumlarda, sonuç uygun olsa dahi denetimde geçersiz sayılabilme ihtimali söz konusudur.

NIAS her ambalaj için gerekli midir?

Hayır. NIAS (kasıtlı olarak eklenmemiş maddeler) değerlendirmesi, özellikle geri dönüştürülmüş, pigmentli veya çok katmanlı ambalajlarda gündeme gelir. NIAS, her ambalaj için otomatik bir test değildir; ürün bazlı risk değerlendirmesi sonucunda ele alınmalıdır.

Bilim Sağlık ve Laboratuvar Hizmetleri © 2024 All Rights Reserved