“İlave Şeker İçermez” Beyanı Hangi Analizle Desteklenir?

Gıda etiketlerinde sıkça karşılaşılan “ilave şeker içermez” veya “şeker ilavesiz” ifadeleri, tüketicilerin ürün tercihlerinde önemli bir rol oynar. Ancak bu beyanların kullanılabilmesi, yalnızca ürünün düşük miktarda şeker içermesine veya laboratuvar sonucuna bağlı değildir.

Bir gıdada doğal olarak bulunan şekerler ile üretim sırasında eklenen şeker kaynakları farklı değerlendirilir. Bu nedenle etiket uygunluğunun belirlenmesinde ürün formülasyonu, hammadde özellikleri ve analitik sonuçlar birlikte ele alınmalıdır.

“İlave Şeker İçermez” Ne Anlama Gelir?

Türk Gıda Kodeksi Beslenme Beyanları Yönetmeliği ve ilgili kılavuza göre bu ifadenin kullanılabilmesi için ürüne monosakkarit, disakkarit veya tatlandırma amacıyla şeker sağlayan bir bileşen eklenmemiş olması gerekir.

Örneğin sakkaroz, glikoz ve fruktozun yanı sıra bal, pekmez, melas, şuruplar ve tatlandırma amacıyla kullanılan meyve suyu konsantreleri de değerlendirme kapsamındadır.

Ayrıca şeker ilavesiyle üretilmiş bileşenlerin kullanımı ve üretim sırasında mevcut şeker miktarını artıran işlemler de beyan uygunluğunu etkileyebilir.

Dolayısıyla yalnızca doğrudan şeker eklenmemesi yeterli değildir. Ürünün tüm bileşimi ve üretim süreci dikkate alınmalıdır.

Doğal Olarak Şeker İçeren Ürünlerde Bu Beyan Kullanılabilir mi?

Evet. Bir gıdanın doğal yapısında şeker bulunması, gerekli diğer koşullar karşılandığında bu ifadenin kullanılmasına engel değildir.

Örneğin meyvelerde fruktoz ve glikoz, süt ve süt ürünlerinde ise laktoz doğal olarak bulunabilir.

Bu nedenle laboratuvar analizinde şeker tespit edilmesi, ürüne sonradan şeker ilave edildiğini göstermez.

Mevzuat gerekliliklerini karşılayan ürünlerin etiketlerinde, “ilave şeker içermez/şeker ilavesiz” beyanıyla birlikte “DOĞAL OLARAK ŞEKER İÇERİR.” ifadesine de ilgili kılavuzda belirtilen biçimde yer verilmelidir.

Şeker Bileşenleri Analizi Nedir, Neden Yapılır?

Şeker bileşenleri tayini, gıda ürünlerindeki farklı şeker türlerinin ayrı ayrı belirlenmesini ve miktarlarının ölçülmesini sağlayan analitik bir incelemedir.

Bu kapsamda başlıca şu bileşenler değerlendirilir:

• Fruktoz: Meyvelerde ve çeşitli bitkisel hammaddelerde bulunan bir monosakkarit.
• Glikoz: Birçok gıdada doğal olarak yer alan basit şeker.
• Sakkaroz: Glikoz ve fruktozdan oluşan disakkarit.
• Maltoz: Nişastanın parçalanması gibi süreçlerde oluşabilen disakkarit.
• Laktoz: Süt ve süt bileşenlerinde doğal olarak bulunan disakkarit.

Elde edilen sonuçlar, ürünün şeker profilinin ortaya konmasına, formülasyonun kontrol edilmesine ve etiket beyanlarının teknik verilerle desteklenmesine yardımcı olur.

Ancak bu inceleme, tespit edilen bileşenlerin doğal kaynaklı mı yoksa sonradan eklenmiş mi olduğunu her durumda tek başına belirleyemez.

Hammadde ve Nihai Ürün Şeker Profilleri Neden Karşılaştırılmalıdır?

“İlave şeker içermez” beyanının daha kapsamlı değerlendirilmesi için yalnızca son ürünün analiz edilmesi yerine, kullanılan hammaddelerin de incelenmesi faydalıdır.

Hammadde ve nihai ürün üzerinde gerçekleştirilen şeker bileşenleri tayini, formülasyondan beklenen değerlerle ölçülen sonuçların karşılaştırılmasına imkân sağlar.

Bu değerlendirmede;

• Hammaddelerin doğal şeker içeriği belirlenebilir.
• Ürün reçetesinden beklenen şeker profili hesaplanabilir.
• Nihai ürünün analiz sonuçlarıyla karşılaştırma yapılabilir.
• Beklenmeyen farklılıklar ve olası formülasyon değişiklikleri araştırılabilir.

Örneğin meyve ve süt bileşenleri içeren bir üründe, hammaddelerden gelen fruktoz, glikoz ve laktoz miktarları reçeteye göre hesaplanarak son üründe ölçülen değerlerle karşılaştırılabilir.

Bu yaklaşım, kullanılan bileşenlerin şeker profiline katkısını anlamayı kolaylaştırır.

Bununla birlikte üretim sırasında meydana gelebilen değişimler ve ölçüm belirsizliği de dikkate alınmalıdır. Profiller arasındaki uyum, beyanı destekleyen önemli bir teknik veri olmakla birlikte tek başına ilave şeker bulunmadığının kesin kanıtı değildir.

Üreticiler Etiket Beyanından Önce Nelere Dikkat Etmeli?

Doğru bir değerlendirme için ürün reçetesi, hammadde spesifikasyonları, bileşenlerin kullanım amacı ve üretim prosesi birlikte incelenmelidir.

Özellikle şurup, konsantre, meyve preparatı veya benzeri bileşenlerin kullanıldığı ürünlerde, bu hammaddelerin şeker içeriği ve formülasyondaki işlevi önem taşır.

Laboratuvar sonuçlarının üretim kayıtlarıyla birlikte yorumlanması, etiketleme süreçlerinde daha güçlü bir teknik değerlendirme yapılmasını sağlar.

Bilim Laboratuvarlarında Akredite Şeker Bileşenleri Tayini

Bilim Laboratuvarları olarak gıda ürünlerinde fruktoz, glikoz, sakkaroz, maltoz ve laktoz tayinlerini akredite analiz hizmetlerimiz kapsamında gerçekleştiriyoruz.

Şeker bileşenlerinin miktarlarının belirlenmesiyle üreticilere;

• Hammadde ve nihai ürün karakterizasyonu,
• Formülasyon kontrolü,
• Ürün geliştirme ve kalite değerlendirmesi,
• Beslenme ve etiket beyanlarının analitik olarak desteklenmesi

alanlarında teknik veri sağlıyoruz.

“İlave şeker içermez” beyanına yönelik çalışmalarda, gerekli durumlarda hammadde ve son ürün sonuçlarının karşılaştırılmasına dayalı bir analiz planı oluşturulabilir.

Şeker bileşenleri tayini hakkında bilgi almak, numune miktarı ve analiz süresini öğrenmek veya fiyat teklifi talep etmek için Bilim Laboratuvarları ile iletişime geçebilirsiniz.